İngiliz bilim adamlarının, dokuz Avrupa ülkesinde 360 bin kişi üzerinde yaptığı araştırma, karın bölgesindeki her beş santimetrelik genişlemenin, erken ölüm olasılığını yüzde 13 ile 17 arasında artırdığını gösterdi.

Araştırma başlarken yaşları ortalama 51 olan katılımcılarla 10 yıl boyunca yapılan araştırma sırasında katılımcılardan 14 bin 723’ünün hayatını kaybettiği, araştırma sırasında vücut kitle endeksi normal ancak bel çevresi kalınlığı ortalamanın üzerinde olanların erken ölüm olasılığının arttığı gözlendi.

Araştırma, erkeklerde bel çevresi 119, kadınlarda 99 santimetreyi geçenlerin erken ölüm olasılığının, erkeklerde bel çevresi 80, kadınlarda 64.7 santimetrenin altındakilerden iki kat fazla olduğunu ortaya koydu. Bel çevresiyle ilgili daha önce yapılan araştırmalar, bu bölgedeki yağlanmanın, kalp hastalığı riskini artırdığını göstermişti.

Beslenme; canlıların gereksinim duydukları enerji ve besin öğelerini karşılamak için besin maddelerinin dışardan alınması, emilmesi, kullanılması, depo edilmesi ve dışarı atılması evrelerini içeriyor.

Uzman Fatoş Özcan’a göre halk arasında rejim ya da perhiz olarak da bilinen diyet ise bazı gıdaların sınırlanması veya tamamen kaldırılması anlamında kullanılıyor.

Uzman Fatoş Özcan, “Diyet; şişman kişilerin zayıflamak istediklerinde aç kalmak, yağsız sebze veya tek tip besin tüketmek kaçamağı, veya yüksek kalorili gıdası olmayan menülere dönüştürülmüş durumda. Yaz yaklaşırken herkesin bir telaş zayıflamaya çalışması, ani kilo kaybı istekleri sağlıklı beslenmeyle çatışıyor. Çünkü kişiler yeterli ve dengeli beslenemedikleri zaman ya aşırı kilo alır ya da zayıflarlar” diyor.

İdeal bir diyet nasıl olmalı?

İdeal bir diyette günlük total enerjinin yüzde 20-30′u yağdan, yüzde 15′i proteinden, yüzde 55-60′ı da karbonhidrattan gelecek şekilde ayarlama yapılması gerekiyor. Diyetin ev halkı tarafından kabullenilmesi uyum ve uygulanabilirlik açısından önem taşıyor.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, ideal diyeti şöyle tanımlıyor:

Kişinin yaş, cins, beslenme alışkanlıkları, tıbbi özgeçmişi, fiziksel aktivitesi değerlendirildikten sonra saptanan günlük enerjinin 600-1000 kalori eksiği ideal zayıflama diyetleri için öngörülür.

Kilo vermede kadınlarla erkekler arasında elbetteki fark vardır. Bu fark erkeklerin lehinedir. Erkeklerin hem bazal metabolizma hızları daha yüksektir hem de vücut yağ oranları kadınlardan daha azdır. Dolayısıyla daha çok yiyerek daha kolay kilo verebilme şansına sahiptirler.

Ne kadar kilo vermek doğru?

Gelelim ne kadar sürede, ne kadar kilo vermenin doğru olduğuna. Bu konuda Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, haftada 500 gram verilmesinin doğru olduğunu düşünüyor.

Ancak şöyle devam ediyor: “Bu ideal olsa da en fazla 1 kilo verilmesi insanları motive ediyor. Çabuk sonuca ulaştırmanın dezavantajını da yaşatmıyor. Kilo vermede en önemli unsur diyet tedavisi olmakla birlikte davranış tedavisi de çok önemlidir. Kalıcı davranışlar, ne yemeli, nerede yemeli, ne zaman ve nasıl yemeli sorularının cevapları hakkında bilgilendirilen kişilerde beslenme uzmanının psikolojik motivasyonuda söz konusu ise rahatlıkla oluşturulabilir.”

Fatoş Özcan, sağlıklı beslenme modelini çizerken tek gıda rejimlerinin insan metabolizmasına en zararlı rejimler olduğunun altını önemle çiziyor. 800 kalorinin altındaki diyetlerle zayıflayan insanların verdikleri kiloları kısa sürede aldıkları biliniyor. Kilo vermeye kararlıysanız unutmamanız gereken bir gerçek de mucize bir besin olmadığı. Yiyecekler yendikten sonra metabolizmada bir artış oluyor ve bunun sonunda ısı oluşuyor. Karbonhidratlar ve yağlar yüzde 6, proteinler ise yüzde 30 oranında metabolizmayı artırıyorlar.

Diyetisyen Fatoş Özcan, “Genellikle, normal bir diyette yiyeceklerin etkisi olarak harcanan en iyi miktar bazal enerjinin yüzde 10!unu geçmez. Bu oran artışı protein açısından fazla görünse de çok proteinli gıda tüketmek vücudun asid-baz dengesini bozar. Ayrıca proteinden yüksek gıdalar vücutta damar sertliği, yüksek tansiyon gibi birçok hastalığa neden olur” diye önemli bir noktayı hatırlatıyor.

Acıbadem Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı
sağlıklı diyet önerisi (25-30 yaşındaki orta aktivitedeki kadınlar için haftalık diyet)

Sabah: 2 dilim kepek ekmeği, 1 küçük peynir veya 1 yumurta, domates, salatalık, taze biber, çay, bitki çayları, ıhlamur (şekersiz)

Ara: 1 porsiyon meyve, ya da 1 su bardağı az yağlı süt

Öğle: Tavuk (150 gram, haşlama, ızgara,) salata (bolca, 1 tabak sıvı yağlı), cacık, 4 kaşık zeytinyağlı sebze yemeği (susuz)

Ara: (ikindi) 1 porsiyon meyve, sütlü nescafe

Akşam: Etsiz sebze yemeği (1 tabak),salata bolca (1 tabak yağlı), yoğurt veya cacık
(1 kase), çorba (1 kase) veya 1 dilim kepek ekmeği.

Ara: (21:00 - 21:30) 1 porsiyon meyve

Bunlara dikkat!

1- Yemeklerden önce 1 su bardağı su için
2- Günlük 8-10 bardak su tüketin.
3- Çay, nescafe (şekersiz), bitki çayları diyet cola ve serbest
4- Öğün atlamayın
5- Günde 30-60 dakika ritmik yürüyüş yapın.

Beslenme kuralları

- Az ve sık beslenin
- Mümkünse yediklerinizi 3 ana öğün, 3 de ara öğüne bölün
- Bol su için, yiyecekleri iyice çiğneyin
- Nişastalı ve posalı gıdalar tüketin
- Total yağ, karbonhidrat ve protein yüzdelerini ayarlayın
- Şeker ve tuz içeren gıdaların tüketimini azaltın
- Alkollü içki tüketmeyin veya tüketimi sınırlandırın
- Fiziksel aktivite düzeyini artırın

Memorial Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Duygu İbrişim’den tatil köyünün tadını çıkarıp sağlıklı ve formda kalmak için 10 temel öneri..

1. Sabah kahvaltı öncesi bir bardak ılık su için.

2. Kahvaltıda yağlı hamur işleri ve tatlılar yerine ekmek, peynir, zeytin, domates gibi klasik bir Tük kahvaltısını tercih edin.

3. Öğlen yemeğinin hafif olmasına özen gösterin. Zeytinyağlı sebze yemekleri, salatalar, yoğurt veya cacık uygun yiyeceklerdir.

4. Akşam yemeğine bir kase çorba ile başlayın. Çorba size sıvı ve elektrolit desteği sağlar, midenizi rahatlatır, hazmınızı kolaylaştırır ve de daha kolay doyarsınız.

5. Açık büfeyi önce şöyle bir gezin, yiyeceğiniz yemekleri seçin, böylece gördüğünüz her şeyi arka arkaya tabağınıza doldurmamış olursunuz.

6. Bir öğünde birbirinden farklı pek çok şeyi tüketmeye çalışmayın. Örneğin hem kızartma hem makarna hem de hamur tatlılarını aynı öğün için planlamayın. Gözünüz kızartmalarda ise bunu yoğurt ve ekmekle tamamlamayı deneyin.

7. Madem tatil köyüne geldiniz, sadece yemek yiyip dinlenmeyin, serin saatlerde olmak kaydı ile bol bol yüzün ve yürüyüş yapın. Böylece hem kalori harcarsınız, hem metabolizmanız hızlanır, hem de vücudunuz forma girer.

8. Gün içinde bol su için. Öğün aralarında meyve yemeyi unutmayın. Ayran, su ve tuz ihtiyacınızı karşılayan ve tok tutan sağlıklı bir içecektir. Asitli ve konsantre hazır içecekleri en aza indirin.

9. Alkol tüketiminde aşırıya kaçmayın.

10. Akşam yatana kadar sürekli atıştırmaktan kaçının.

Sık aralıklarla ve bol su tüketilmeli

Yaz aylarında sıcak ve nem nedeni ile su ve tuz kaybı daha fazladır. Gün içinde sık aralıklarla ve günde 2-3 litre su tüketilmesi su kaybını yerine koyarak, daha zinde hissetmeye yardımcı olur. Sıvı olarak, çay, kahve, hazır meyve suları ve gazlı içecekler su kaybını artırdıkları ve sindirim sistemi rahatsızlıklarını kolaylaştırdıkları için sınırlı miktarlarda alınmalıdır.

Öğünlere dikkat

Sıcak havada sık aralıklarla ve küçük porsiyonlar halinde beslenme mide ve bağırsak problemlerinin kontrolünde yararlıdır. Öğünlerde haşlama ve zeytinyağlı yemeklerin tercih edilmesi, kızartma, baharatlı yiyecekler ve hamur işlerinin azaltılması gereklidir. Taze meyve ve sebzeler vitamin ve mineral içerikleri ile daha sağlıklı ve dinamik hissetmenizi sağlar.

Yürüyüş yapın

Yaz döneminde sıvı kaybı ile birlikte kabızlık şikayetlerinde de artış olur. Bol sıvı alınması, sık aralıklarla düzenli beslenme, meyve ve zeytinyağlı sebze yemeklerinin tüketilmesi temel önlemlerdir. Havanın serin olduğu sabah ve akşam saatlerinde açık havada yapılan yarım saatlik tempolu yürüyüş de sindirim sisteminin daha düzenli çalışmasına yardımcı olur.