Diyabetli nasıl beslenmeli?
-
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan İlkova, bu konuda şöyle diyor:
“Özellikle insülin gerektiren Tip 1 diyabet , tedavi edilmediÄŸinde ÅŸeker komasından kiÅŸiyi ölüme götürebiliyor. Diyabet hastalığı özellikle küçük ve büyük damarların bulunduÄŸu göz ve böbrekleri etkiler, kanamalar körlüğe, böbreklerde de diyaliz gerektiren bozukluÄŸa neden olabilir.
Sinir dokularını bozup hissizliÄŸe, yüz ve göz kapağı felçlerine neden olabilir. Büyük damarların bulunduÄŸu kalp, mide ve bağırsaklarda çeÅŸitli hastalıklar ortaya çıkabilir. Kalpte ritim bozuklukları, ishal veya kabızlık bunlardan birkaçıdır. Tip2 diyabetli hasta tedavi edilmediÄŸinde ise, daha çok büyük damar hastalıklarından örneÄŸin kalp krizinden hayatını kaybedebilir. Bu hastalarda damar sertliÄŸi erken dönemde ve yaygın olarak ortaya çıkıyor. Enfarktüs geçiren diyabetli kiÅŸide ölüm diyabetli olmayan enfarktüs geçirenden 3-4 misli daha fazladır.”
Diyabetli hastanın tedavisini yaptırmasının yanında beslenmesine de dikkat etmesi gerekiyor. Çünkü dengeli ve düzenli beslenmeyen diyabetlilerde hastalığın tüm kötü sonuçları ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. İlkova , bu hastaların beslenmesi konusunda da şöyle konuşuyor:“Aslında diyabetlilerin beslenmesi, sağlıklı ve dengeli beslenenlerden pek farklı değildir. Onlar için yasak olan şey rafine şekerdir. Bu nedenle tatlandırıcı kullanmalılar. Karbonhidratları, genelde kompleks karbonhidrat dediğimiz daha yavaş emilip sindirilebilen ve daha az glikoz yüksekliğine neden olan gıdalardan seçmelidir.
Ekmek, nişasta, mercimek gibi kuru baklagiller birer kompleks karbonhidrattır. Günlük beslenmesinde lifli ve kepekli yiyeceklere ağırlık vermelidir. Sebze ve meyve ağırlıklı beslenmelidir. Aşırı kızartmalı ve hamurlu gıdalardan uzak durmalıdır.
Yemeklerini daha çok haşlama ve buğulama olarak hazırlamalıdır. Diyabetlinin günlük kalori gereksinimi yaşına, kilosuna ,şekerinin durumuna ve kullandığı ilaçlara göre ayarlanır. Hastanın gereksinimi olana kalori hesabının ise doktoru yapmalıdır. Ancak bu genelde 2 bin kalori civarındadır. Tabii şişmansa kilo vermesi için bu miktar biraz düşürülür. Yiyeceği gıdalar ve miktarları da kalori gereksinimine göre hesaplanır.
Diyabetlinin yemek listesinde , kalorisinin yüzde 60’ını karbonhidratlar, yüzde 15’ini yaÄŸlar, geri kalanını ise proteinler oluÅŸturur. YaÄŸ olarak sıvı yağı örneÄŸin zeytinyağı önerilir. İnsülin veya kan ÅŸekerini düşüren ilaçlar kullanıyorsa 6 öğün yemek yemesi tavsiye edilir. ”
Diyabetlinin beslenmesi kadar egzersiz de yapması sağlığı açısından önem taşıyor. Çünkü doktorlar düzenli yapılan egzersizin dokuların glikoz kullanımını, insülin duyarlılığını artırdığını söylüyorlar. Ancak metabolizmayı olumlu etkileyen egzersizi yaparken dikkatli olmak gerekiyor. Prof. Dr. İlkova, diyabetlinin yapacağı egzersiz konusunda şunları söylüyor:
” Seçilecek egzersiz kiÅŸinin aktivitesine, yaşına ve saÄŸlık durumuna uygun olmalıdır. Kalp ve damar hastalığı olan diyabetli için en uygunu yürüyüştür. Bu, yürüyüş bandı ile de yapılabilir. YaÅŸlı diyabetliler egzersiz olarak yürüyüşü deneyebilirler. Ama genç ve baÅŸka problemi olmayan diyabetliler için en uygun spor bisiklettir. Ancak egzersizi her gün düzenli olarak yapmak gerekir.”






